Perşembe, Mayıs 6, 2021
Ana Sayfa Seçilmiş Yazılar Ayancık'lı Yazarlar Ayancık Uçağının Tarihi Öyküsü

Ayancık Uçağının Tarihi Öyküsü

‘’AYANCIK’’ UÇAĞININ TARİHİ ÖYKÜSÜ

Turan Gökmenoğlu

İstikbalin ve ülke savunmasının, güçlü bir hava gücü ile yapılabileceğine inanan Atatürk’ün emriyle, 16 Şubat 1924’de ‘’Türk Tayyare Cemiyeti’’ kuruldu.

1925-1934 yılları arasında, hava gücümüzün desteklenmesi amacıyla, Türk Tayyare Cemiyeti tarafından, ülke genelinde bir bağış kampanyası düzenlendi. On yılda elli milyon lira bağış toplanarak, ‘’Türk Silahlı Kuvvetleri’’ne 351 uçak satın alınarak bağışlandı.

Bağışlarla alınan ilk uçak, İtalya’dan 25 Mayıs 1925’de, deniz yolu ile İstanbul’a getirilen ANSALDO A-300.4’dür. 5 Haziran 1925’de uçar duruma getirildi. Türk pilot Vecihi Hürkuş ve İtalyan Lovadina tarafından Ankara’ya uçuruldu. Uçağa ‘’CEYHAN’’ adı verildi.

İtalya’dan alınan bu ilk uçağın motoru sık sık arızalandığı için, bu defa Avrupa’nın en beğenilen ve ihraç edilen Fransız uçağı olan BREGUET BRE.19.7 modeli seçildi. Pilotlarımız bu uçaktan çok memnun kaldı. Bağışlarla alınan uçakların tümü, bu modelin keşif ve bombardıman uçaklarıdır. Bunlardan bazıları; İnegöl, Görele, Tarsus, Alaçam, Samsun, İstanbul Küçükpazar, Üsküdar, Beyoğlu, Eminönü, İskilip ve Köylüleri ve Safranbolu’dur. Son parti Bre.19.7.B2 model, 650 HP gücünde, 12 silindirli Hispano-Suiza 12 Eb sıra motorla donatılan bu uçaklar, 1934’de hizmete girerek, Eskişehir’de konuşlandırıldı.

Milli konuların tümünde olduğu gibi, bu bağış kampanyasına da Ayancık halkı ön saflarda katıldı. Ayancık halkının bu fedakarlığına karşılık, uçaklardan birine ‘’AYANCIK’’ adı verildi. Diğer uçaklara da, kampanyaya katılan diğer şehir ve kasabaların adları verildi.

30 Ağustos 1934 ‘’Zafer ve Tayyare Bayramı’’nda, bu uçaklar için isim koyma töreni düzenlendi. Bu törende uçaklara isimleri verilen onüç bağışçı şehrimiz şunlardır:

Bafra, Bartın, Zonguldak, Karadeniz Ereğlisi, Akdağ Madeni, Ayancık, Bolvadin, Çarşamba, Orhangazi, İstanbul Kadıköy, Kartal, Beykoz ve Alpullu’dur.

Bayram günü ad konma töreni Sinop’ta yapılan Ayancık, Bafra ve Çarşamba uçaklarının isim örtülerinin kaldırılması sırasında büyük heyecanlar yaşandı. Türk Tayyare Cemiyeti Ayancık Şubesi yetkililerinin de hazır bulunduğu törende, ‘’AYANCIK’’ uçağının üstündeki örtünün kaldırılması için Sinop tüccarlarından Hacı Ömerzade İzzet Bey tarafından 30 lira bağışlanarak, açılış kurdelesi Sinop Valisi Abdülhak Bey tarafından kesildi.

Sinop’ta yapılan ad koyma töreninin ardından havalanan ‘’AYANCIK’’ uçağı, Halkevi önünde toplanarak bayramı kutlamakta olan Ayancık halkını selamlıyarak, kasaba semalarında bir süre gösteri uçuşu yaptı. Üzerinde çeşitli teşekkür mesajları yazan renkli kağıtlar attı.

Sonraki yıllarda da, bayram törenlerine katılan ‘’Ayancık’’ uçağı, Ayancık halkını bayramlama geleneğini sürdürdü.

Uzun yıllar hava kuvvetlerimize hizmet veren bu uçaklar, 1937-40 arası Westland Lysander ile değiştirilerek tarih sahnelerinden çekilerek, müzelerdeki yerlerini aldılar.

1935’de kongre kararı ile cemiyetin adı ‘’Türk Hava Kurumu’’ THK olarak değiştirildi.

Ayancık halkının vefa örneğinin bir simgesi olan ‘’AYANCIK’’ uçağının kardeşlerinden biri günümüzde Yeşilköy’deki ‘’Havacılık Müzesi’’nde sergilenmektedir.

Resimleri, başarı ve anıları bizimle birlikte sonsuza değin yaşamayı sürdürecek…

———————————-

 Turan Gökmenoğlu, Sinop ve İlçeleri Ayancık Rehberi, İst. 1989, Usta Matbaacı Yayınları, Syf: 50,
 www.burctaslari.com   –  turang@burctaslari.com
 Türkkuşu Dergisi, 1934-35 ciltleri
 www.hvkk.tsk.mil.tr
 www.tayyareci.com

 

 

SeSiÖz
Selim Sinan Öztürk. Ayancık doğumlu. İHO ve AÖF Önlisans mezunu. Okulda duvar gazetesi çıkarırken bazan isim olarak sesiöz yazardı, Necip Fazıl'dan esinlenerek. Sonradan bunu kişisel olarak hazırladığı site ismi olarak benimsedi. Ayancık'tan iyiye güzele yönelik haberler ve yazılar yazmaktı maksadı. Yazmak bazan ihtiyaç gibi oluyor. Böylece birşeyler ortaya çıkıyor işte...

Most Popular

Recent Comments